MapViewer
Podstawowe cechy programu

Do czego służy MapViewer?

MapViewer jest programem graficznym służącym do tworzenia map tematycznych. Na mapie tematycznej dane liczbowe są połączone z obiektem na mapie. Obiektem tym najczęściej jest obszar, ale może też być punkt lub linia. Pozwala to w sposób przejrzysty obrazować rozkład danych na określonym obszarze.

MapViewer może przykładowo zobrazować regiony sprzedaży, obszary strategii marketingowych czy rozkłady danych demograficznych. Może przedstawić dane ekologiczne lub geologiczne, ale też geograficznie rozłożony dowolny parametr jak na przykład liczbę telefonów komórkowych na jednego mieszkańca w gminie, liczbę zachorowań na grypę w poszczególnych powiatach i jej związek z liczbą sprzedanych szczepionek przeciw grypie.

Każda wielkość, która związana jest z pewnym obszarem może podlegać wizualizacji za pomocą programu MapViewer.

Aby zrealizować cel jakim jest stworzenie mapy tematycznej konieczne jest współdziałanie dwóch elementów i dlatego interfejs użytkownika wyposażony jest w dwa niezależne systemy opcji: system arkusza danych oraz system mapy tematycznej.

Do stworzenia mapy tematycznej niezbędne są dwa komponenty, mapa bazowa oraz arkusz danych liczbowych. Mapa bazowa stanowi zbiór obszarów, krzywych i punktów, którym mogą być przypisane pewne atrybuty. Każdy obiekt mapy bazowej wyposażony jest w unikalny identyfikator tzw. "Primary ID". Obiekty mapy są powiązane z danymi arkusza poprzez Primary ID. Każdy wiersz arkusza zawiera opis parametrów związanych z jednym obiektem mapy bazowej. Pierwsze pole każdego wiersza (pierwsza kolumna arkusza) zawiera Primary ID dla wszystkich obiektów mapy bazowej.

Przegląd typów map tematycznych

Poniższa tabela pokazuje typy map tematycznych jakie mogą być wykonane za pomocą programu MapViewer. Są to mapy proste. Bardziej złożone prezentacje mogą być wykonywane w technologii map wielowarstwowych.

Mapa bazowa (Base Map)
Mapa gradacji kolorów (Hatch Map)
Mapa gęstości punktów (Density Map)
Mapa wycinków koła (Pie Map)
Mapa słupkowa (Bar Map)
Mapa symboli (Symbol Map)
Mapa pryzmowa (Prism Map)
Mapa punktów (Pin Map)
Mapa wielu grafów (Multi-Graph Map)
Mapa przepływów (Flow Map)
Mapa gradientowa (Gragient Map)
Mapa terytoriów (Territory Map)
Kartogram (Cartogram Map)

Poza prostymi mapami tematycznymi wymienionymi powyżej program umożliwia tworzenie prezentacji wielowarstwowych. Prezentacja tego typu na jednej mapie umieszcza kilka map prostych nałożonych na siebie w odpowiedni sposób. Technika ta daje bardzo atrakcyjny efekt końcowy, który przekazuje znacznie więcej informacji niż prosta mapa tematyczna.


W przykładzie powyżej nałożone zostały trzy mapy tematyczne, mapa gradacji kolorów stanowiąca podkład w formie zróżnicowanego kolorowania każdego województwa, mapa gęstości punktów jako warstwa pośrednia oraz warstwa na wierzchu całej struktury, którą stanowi mapa wycinków koła. Do każdej warstwy można oczywiście dodać odpowiednią legendę.

Elementy Interfejsu użytkownika


Przy pierwszym uruchomieniu programu MapViewer po jego zainstalowaniu, zgłasza się on w sposób pokazany obok (kliknięcie na rysunku spowoduje powiększenie obrazu). Ustawienia ekranu mogą być zmieniane, a program zapamiętuje zawsze ustawienia końcowe i następne uruchomienie odbywa się zgodnie z zapamiętanymi parametrami.



Menu główne programu ma inne opcje dla arkusza danych i inne dla interfejsu edytora map tematycznych. Menu zawiera zarówno opcje typowe dla środowiska Windows jak i specyficzne dla programu MapViewer.


Szereg opcji steruje pracą programu i jest zalecane ustawienie pewnych parametrów na wstępie, co ułatwi w przyszłości korzystanie z niego. Parametry domyślne mogą być modyfikowane a system zapamiętuje je i kolejny start programu uwzględnia nowe ustawienia.

Zakładki na wstążce są standardem w aplikacjach systemu Windows. Dają one szybki dostęp do wybranych funkcji oraz mogą być modyfikowane.





Interfejs programu MapViewer został wyposażony w szereg pomocniczych okien zawartych w zakładceView w sekcjiManagers.



Są to okna managerów pozwalające zarządzać wszystkimi obiektami na mapie oraz edytować ich parametry.

Dolne linie ekranu zajmuje tzw. Status bar. Informacje w nim zawarte są przydatne przy tworzeniu mapy. Podzielony jest on na cztery części, które wyświetlają informację o:

  • wybranej komendzie lub zaznaczonym obiekcie
  • pozycji kursora we współrzędnych mapy lub strony
  • wymiary wyselekcjonowanego obiektu, który wyświetlany jest w takich samych jednostkach jak jednostka wybrana dla rozmiaru strony
  • nazwie aktywnej warstwy mapy

Praca z arkuszem danych

Mapa tematyczna wymaga połączenia mapy bazowej z arkuszem danych. To połączenie pozwala prezentować dane na mapie.

Okno arkusza danych nie musi zawsze być widoczne. Jeżeli otwierana jest mapa tematyczna, arkusz danych otwiera się automatycznie, mimo że nie widać danych w żadnym oknie. Jeśli dane w arkuszu nie muszą być modyfikowane, a chodzi jedynie o ich prezentacje, to okno danych nie istnieje.

Z każdą mapą tematyczną związany jest tylko jeden arkusz. W każdej warstwie mapy może być otwarty inny arkusz, gdyż w każdej warstwie może być tworzona inna mapa. Jeżeli dwie mapy korzystają z tego samego arkusza danych to jest on otwierany tylko raz.

Mapa bazowa otwierana jest bez arkusza danych, dopiero tworzenie mapy tematycznej wymaga otwarcia arkusza.

Edycja mapy bazowej

Specjalne narzędzia pozwalają na tworzenie mapy bazowej przez nanoszenie obiektów na mapę. MapViewer operuje czterema zasadniczymi obiektami: tekst, obszar, krzywa i punkt. Jedną z metod naniesienia obiektów jest ich import. Obiekty nanoszone na mapę narzędziami edycji mapy są nanoszone "ręcznie". Tworząc tą metodą obiekty są im automatycznie nadawane domyślne atrybuty.

Do tworzenia podstawowych obiektów jakimi są tekst, obszar, linia i punkt służą ikony zawarte na zakładce Draw pokazanym poniżej.


Obiekt tekstowy
Kontur zamknięty
Kontur zamknięty o wygładzonym brzegu
Linia łamana
Linia wygładzona
Obiekt punktowy
Prostokąt
Prostokąt o zaokrąglonych narożnikach
Elipsa
"Ręczna" korekta kształtu brzegu obszaru lub linii łamanej

Nanoszenie obszaru i linii odbywa sie poprzez wybranie odpowiedniej opcji rysowania, ustawieniu kursora w odpowiednim miejscu oraz klikniecia myszą w miejscu pierwszego punktu granicznego. Przesuwając kursor i klikając w kolejnych punktach nanoszone są kolejne wirzchołki wielokąta lub punkty załamania linii. Zakończenie rysowania odbywa się przez naciśnięcie klawisza Enter lub podwójne kliknięcie myszą. W przypadku obszaru pierszy i ostatni punk są automatycznie połączone aby utworzyć zamkniety obszar.

Współrzędne mapy w programie MapViewer
Kalibracja mapy


Współrzędne mapy są współrzędnymi, które pozwalają umieszczać obiekty na mapie w odpowiednich położeniach. MapViewer może korzystać z wielu typów współrzędnych ale najbardziej znanymi i najczęsciej używanymi są długość i szerokość geograficzna. Przy pracy z MapViewer'em najczęście są używane wspołrzęne mapy i współrzędne strony.

Współrzędne strony są wyznaczone przez linijki (rules) z lewej strony i na górze okna mapy. Opcja View/Rules pozwala je ukrywać lub pokazywać na ekranie. Współrzędne te podawane są w calach (inch) lub w centymetrach.

Współrzędne mapy lub inacze zwane współrzędnymi granic są nadawane przy imporcie mapy lub przy tworzeniu pierwszego obiektu. Ustalana jest wtedy relacja pomiędzy współrzędnymi strony i współrzędnymi mapy.

Aby były możliwe pomiary na mapie i projektowanie stref buforowych, mapa musi być poddana kalibracji. Proces ten polega na wyborze dwóch punktów mapy, dla których określane są współrzędne geograficzne.


Automatyzacja wizualizacji

Wszelkie operacje w środowisku programu MapViewer mogą być zautomatyzowane przez zastosowanie języka skryptowego i pakietu Scripter, który znajduje się w zestawie instalacyjnym. Daje to możliwość uruchamiania wizualizacji za pomocą programu z poziomu innych aplikacji środowiska Windows. MapViewer pracuje wtedy w tle, jest niewidoczny. Efekty jego pracy są umieszczane w komórkach arkusza Excel lub dokumentach Word, zależnie od tego jaka aplikacja wywołuje skrypty realizujące automatyczną wizualizację.